Przemysłowe maty magnetyczne

Metalowe wióry, opiłki, blaszki i inne drobne cząstki ferromagnetyczne mogą pozostawać w podeszwach obuwia roboczego. Pracownicy mogą następnie nieświadomie przenosić je do biur, magazynów, pomieszczeń kontrolnych lub czystszych obszarów produkcyjnych.

Mata magnetyczna tworzy strefę przejściową, przez którą pracownik przechodzi, opuszczając warsztat lub halę produkcyjną. Silne magnesy trwałe umieszczone pod gumową osłoną przyciągają ferromagnetyczne cząstki z podeszew i pomagają ograniczyć ich dalsze rozprzestrzenianie.

Czym jest przemysłowa mata magnetyczna?

Przemysłowa mata magnetyczna to urządzenie czyszczące składające się z podstawy magnetycznej oraz zdejmowanej gumowej warstwy użytkowej. Część magnetyczna zawiera silne magnesy neodymowe rozmieszczone pod powierzchnią maty.

Matę umieszcza się w często uczęszczanym miejscu, przez które pracownicy przechodzą pomiędzy zanieczyszczoną a czystszą częścią zakładu. Podczas nadepnięcia metalowe zanieczyszczenia znajdujące się na podeszwie są przyciągane w kierunku rdzenia magnetycznego i pozostają na powierzchni gumy.

Jak działa mata magnetyczna?

Magnesy trwałe znajdujące się pod warstwą gumową wytwarzają pole magnetyczne. Gdy ferromagnetyczna cząstka, na przykład stalowy wiór lub opiłek, znajdzie się w tym polu, magnes przyciągnie ją w kierunku powierzchni maty.

Warstwa gumowa umożliwia bezpieczne przechodzenie i jednocześnie oddziela obuwie od rdzenia magnetycznego. Wychwycone cząstki pozostają na gumowej osłonie do momentu wyczyszczenia maty.

Co wpływa na skuteczność wychwytywania?

• wielkość i masa metalowej cząstki,
• właściwości magnetyczne materiału,
• odległość cząstki od magnesów,
• grubość warstwy gumowej,
• rozmieszczenie i liczba magnesów,
• stopień zabrudzenia i zużycia maty,
• prędkość i sposób przechodzenia pracownika,
• kształt i głębokość bieżnika obuwia roboczego.

Dlaczego odległość od magnesu jest ważna?

Siła magnetyczna szybko maleje wraz ze wzrostem odległości. Cząstka znajdująca się głęboko w wyraźnym bieżniku buta roboczego może znajdować się dalej od rdzenia magnetycznego niż cząstka leżąca na płaskiej powierzchni podeszwy.

Dlatego nie można zagwarantować wychwycenia każdej pojedynczej cząstki we wszystkich warunkach. Skuteczność maty warto zweryfikować bezpośrednio w konkretnym zakładzie oraz z używanym tam obuwiem roboczym.

Jakie zanieczyszczenia wychwytuje mata magnetyczna?

Mata wychwytuje przede wszystkim materiały ferromagnetyczne, które mogą zostać przyciągnięte przez zwykły magnes trwały.

Typowe wychwytywane zanieczyszczenia

• stalowe wióry,
• żelazne opiłki,
• ferromagnetyczny pył metalowy,
• drobne stalowe blaszki,
• fragmenty drutów,
• drobne wkręty i śruby,
• nakrętki i podkładki,
• ścinki ze stali magnetycznej,
• cząstki powstałe podczas szlifowania i obróbki materiałów żelaznych.

Czego mata magnetyczna nie wychwyci?

Mata magnetyczna nie wychwytuje zwykłych zanieczyszczeń niemagnetycznych ani metali, które nie są ferromagnetyczne.

• pyłu i piasku bez zawartości żelaza,
• wiórów z tworzyw sztucznych,
• trocin drewnianych,
• szkła,
• aluminium,
• miedzi,
• mosiądzu,
• niektórych rodzajów stali nierdzewnej,
• oleju i innych zanieczyszczeń ciekłych.

Gdzie stosuje się maty magnetyczne?

Maty magnetyczne montuje się przede wszystkim w przejściach pomiędzy obszarami, w których występują metalowe zanieczyszczenia, a przestrzeniami, w których wymagany jest wyższy poziom czystości.

Produkcja metalowa i przemysł maszynowy

Matę można umieścić przy wyjściu z warsztatu obróbczego, szlifierni, zakładu ślusarskiego lub obszaru produkcji elementów metalowych.

Zakłady przemysłu spożywczego

Mata magnetyczna może stanowić część strefy przejściowej pomiędzy działem utrzymania ruchu, warsztatem lub techniczną częścią zakładu a produkcją spożywczą.

Sama obecność maty nie oznacza jednak automatycznie spełnienia wymogów higienicznych lub audytowych. Konieczne jest przestrzeganie całego zatwierdzonego systemu higieny zakładowej oraz wewnętrznych procedur firmy.

Przemysł motoryzacyjny

Pomaga ograniczyć przenoszenie metalowych wiórów ze stanowisk obróbczych i montażowych do magazynów, biur, pomieszczeń kontrolnych lub innych części linii produkcyjnej.

Warsztaty produkcyjne i serwisowe

Matę można stosować pomiędzy warsztatem a częścią administracyjną, szatnią, korytarzem lub magazynem gotowych produktów.

Laboratoria i stanowiska kontrolne

Może pomóc chronić bardziej wrażliwe pomieszczenia pomiarowe i kontrolne przed zanieczyszczeniem ferromagnetycznymi wiórami pochodzącymi z otaczającej produkcji.

Zakłady recyklingowe i przetwórcze

Sprawdza się również w miejscach, w których przetwarza się odpady metalowe, rozdrobniony materiał lub elementy mogące pozostawiać drobne fragmenty ferromagnetyczne.

Gdzie prawidłowo umieścić matę magnetyczną?

Prawidłowe umiejscowienie decyduje o tym, czy pracownicy rzeczywiście będą przechodzić po macie oraz czy będzie ona mogła spełniać swoją funkcję.

Odpowiednie umiejscowienie

• bezpośrednio w przejściu drzwiowym,
• w wąskim korytarzu przejściowym,
• przy wyjściu z warsztatu,
• przed wejściem do czystszej strefy,
• na równym i stabilnym podłożu,
• w miejscu, którego nie można łatwo ominąć.

Nieodpowiednie umiejscowienie

• obok drzwi, gdzie pracownicy mogą ją ominąć,
• na nierównej lub śliskiej podłodze,
• w miejscu ze stale stojącą wodą,
• na stopniu lub krawędzi,
• na trasie wózków widłowych bez zgody producenta,
• w pobliżu urządzeń wrażliwych na pole magnetyczne.

Czy pracownik powinien stanąć na macie obiema stopami?

Dla uzyskania lepszego efektu strefa powinna być na tyle duża, aby pracownik w naturalny sposób stanął na niej obiema stopami. W przypadku małej maty podczas szybkiego przechodzenia część pracowników może wejść na nią tylko jedną stopą lub częściowo ją ominąć.

Jaki rozmiar maty magnetycznej wybrać?

Do popularnych rozmiarów należą 500 × 500 mm oraz 1 000 × 500 mm. Większa powierzchnia wydłuża czas kontaktu obuwia z polem magnetycznym i zwiększa prawdopodobieństwo, że pracownik stanie na macie obiema stopami.

Mata 500 × 500 mm

Kompaktowy wariant sprawdzi się w mniejszych przejściach, przy pojedynczych stanowiskach pracy lub w miejscach o ograniczonej przestrzeni.

Jest lżejszy, łatwiejszy do przenoszenia i czyszczenia. Należy jednak umieścić matę w taki sposób, aby pracownicy nie mogli jej łatwo przekroczyć ani ominąć.

Mata 1 000 × 500 mm

Dłuższa mata tworzy większą powierzchnię przejściową. Nadaje się do głównych przejść oraz miejsc o większym natężeniu ruchu pracowników.

Większy rozmiar może zwiększyć prawdopodobieństwo wykonania kilku kroków po powierzchni magnetycznej, ale jednocześnie oznacza większą masę oraz większe wymagania podczas czyszczenia i przechowywania.

Z czego składa się mata magnetyczna?

Podstawowa konstrukcja składa się z dwóch głównych części – gumowej warstwy użytkowej oraz podstawy magnetycznej.

1. Górna warstwa gumowa

Gumowa osłona tworzy powierzchnię użytkową i chroni część magnetyczną przed bezpośrednim kontaktem mechanicznym z obuwiem.

Jej zadaniem jest:

• zatrzymywanie przyciągniętych metalowych cząstek na powierzchni,
• ochrona magnesów przed uderzeniami i zarysowaniami,
• zapewnienie bezpieczniejszej powierzchni do chodzenia,
• umożliwienie łatwego zdejmowania podczas czyszczenia,
• ograniczenie bezpośredniego kontaktu zanieczyszczeń z podstawą magnetyczną.

2. Dolna warstwa magnetyczna

Pod gumową osłoną rozmieszczone są silne magnesy neodymowe. Ich pole magnetyczne przenika przez warstwę gumową i przyciąga zanieczyszczenia ferromagnetyczne.

Jaki wpływ ma grubość gumy?

Grubsza warstwa gumowa może lepiej chronić konstrukcję przed zużyciem i wydłużyć żywotność powierzchni użytkowej. Jednocześnie zwiększa jednak odległość pomiędzy magnesami a metalową cząstką.

Cieńsza warstwa pozwala polu magnetycznemu oddziaływać na cząstki z mniejszej odległości, ale może być bardziej podatna na uszkodzenia mechaniczne.

Wersja standardowa, ECO i UP

Poszczególne warianty różnią się konstrukcją, masą, rozmieszczeniem magnesów, warstwą gumową, łatwością czyszczenia oraz poziomem cenowym.

Standardowa mata magnetyczna

Wersja standardowa oferuje dużą gęstość pola magnetycznego oraz zdejmowaną gumową osłonę. Nadaje się do typowych zastosowań przemysłowych i regularnego wychwytywania metalowych zanieczyszczeń z obuwia.

Mata magnetyczna ECO

Wersja ECO jest bardziej ekonomicznym wariantem. Może mieć mniejszą liczbę magnesów lub niższą gęstość pola magnetycznego niż wersja standardowa.

Nadaje się do mniej wymagających zakładów lub miejsc, w których występuje mniejsza ilość zanieczyszczeń ferromagnetycznych. Przydatność należy zweryfikować w praktycznym teście.

Mata magnetyczna UP

Wersja UP wykorzystuje sztywną konstrukcję z tworzywa sztucznego oraz gumową osłonę mocowaną na obwodzie za pomocą taśmy magnetycznej. Konstrukcja ułatwia zdejmowanie warstwy gumowej podczas czyszczenia i manipulowania matą.

Wariant UP nadaje się do zakładów, w których ważna jest solidniejsza konstrukcja, wygodniejsza konserwacja oraz częste czyszczenie.

Mata magnetyczna a magnetyczna strefa wychwytująca

Nazewnictwo może się różnić w zależności od konstrukcji i sposobu zastosowania. Mata magnetyczna zazwyczaj tworzy kompletną powierzchnię do chodzenia, natomiast strefa magnetyczna może być wykonana jako lżejsza część przejściowa lub powierzchnia modułowa.

Dlatego przy wyborze nie należy kierować się wyłącznie nazwą produktu, lecz również konkretnymi wymiarami, masą, konstrukcją i zmierzonymi wartościami.

Indukcja magnetyczna i siła odrywania

W przypadku mat magnetycznych mogą być podawane dwie podstawowe wartości – indukcja magnetyczna w gaussach oraz siła odrywania w niutonach.

Indukcja magnetyczna w Gs

Indukcja magnetyczna opisuje natężenie pola magnetycznego w konkretnym punkcie pomiarowym. Wartość może być różna na samym rdzeniu magnetycznym i nad gumową osłoną.

Warstwa gumowa zwiększa odległość od magnesów, dlatego wartość zmierzona na jej powierzchni jest zazwyczaj niższa.

Siła odrywania w N

Siła odrywania określa siłę potrzebną do oddzielenia określonego stalowego wzorca od mierzonej powierzchni w ustalonych warunkach.

Dlaczego nie wystarczy porównać tylko jednej wartości?

Na skuteczność maty wpływają również:

• rozmieszczenie magnesów na całej powierzchni,
• liczba punktów magnetycznych,
• grubość gumy,
• wielkość testowanej cząstki,
• rozmiar maty,
• sposób przechodzenia pracownika,
• stan i czystość powierzchni użytkowej.

Jak prawidłowo używać maty magnetycznej?

1. Połóż matę na równej, czystej i stabilnej podłodze.
2. Sprawdź, czy mata się nie przesuwa ani nie unosi na krawędziach.
3. Umieść ją tak, aby pracownicy nie mogli jej ominąć.
4. Oznacz strefę przejściową i przeszkol pracowników.
5. Podczas przechodzenia stań na macie obiema stopami.
6. Regularnie kontroluj ilość wychwyconych cząstek.
7. Czyść matę, zanim na jej powierzchni utworzy się gruba warstwa metalu.
8. Po czyszczeniu sprawdź prawidłowe ułożenie gumowej osłony.

Czy pracownik powinien wycierać buty o matę?

Dla skuteczniejszego wychwytywania może pomóc wykonanie kilku kontrolowanych kroków. Silne przesuwanie stóp lub kopanie w matę może jednak uszkodzić warstwę gumową albo przesuwać ostre wióry po powierzchni.

Jak często czyścić matę magnetyczną?

Nie istnieje jeden uniwersalny odstęp czasowy. Zależy on od ilości metalowych cząstek w zakładzie, liczby pracowników, rodzaju obuwia oraz częstotliwości przechodzenia.

Matę należy wyczyścić przede wszystkim wtedy, gdy:

• na powierzchni widoczna jest większa ilość wiórów,
• metalowe cząstki zaczynają gromadzić się w jednym miejscu,
• istnieje ryzyko uszkodzenia gumy przez ostre fragmenty,
• cząstki pozostają na obuwiu także po przejściu przez matę,
• mata zaczyna być śliska lub nierówna,
• wymaga tego wewnętrzny plan konserwacji lub audyt.

Po wprowadzeniu maty do eksploatacji warto kontrolować ją kilka razy podczas jednej zmiany. Na podstawie rzeczywistej ilości wychwyconych zanieczyszczeń można następnie ustalić odpowiednią częstotliwość czyszczenia.

Jak wyczyścić matę magnetyczną?

Główną zaletą konstrukcji jest możliwość oddzielenia warstwy gumowej od rdzenia magnetycznego. Gdy osłona zostanie odsunięta od magnesów, siła przyciągająca wychwycone cząstki znacznie się zmniejsza.

1. Uniemożliw pracownikom przechodzenie przez czyszczone miejsce.
2. Używaj rękawic roboczych odpornych na ostre krawędzie.
3. Ostrożnie zdejmij gumową osłonę z podstawy magnetycznej.
4. Przenieś osłonę do miejsca przeznaczonego do czyszczenia.
5. Wytrzep lub zetrzyj wychwycone cząstki ferromagnetyczne.
6. Drobne wióry usuń szczotką lub odpowiednim zgarniaczem.
7. Sprawdź, czy w gumie nie znajdują się wbite ostre elementy.
8. Wyczyść podstawę magnetyczną.
9. Sprawdź, czy guma, konstrukcja i magnesy nie są uszkodzone.
10. Umieść gumową osłonę z powrotem we właściwej pozycji.
11. Sprawdź, czy mata leży równo i nie stwarza ryzyka potknięcia.

Jak przedłużyć żywotność maty magnetycznej?

• Regularnie usuwaj wychwycone metalowe zanieczyszczenia.
• Nie pozostawiaj ostrych wiórów wbitych w gumę przez dłuższy czas.
• Nie przejeżdżaj po macie wózkiem ani wózkiem widłowym bez zgody producenta.
• Chroń ją przed olejem, agresywnymi chemikaliami i wysoką temperaturą.
• Podczas przenoszenia nie podnoś jej wyłącznie za jeden róg.
• Nie zaginaj jej na ostrej krawędzi.
• Kontroluj stan podstawy magnetycznej i plastikowej konstrukcji.
• Po czyszczeniu na mokro pozostaw wszystkie części do całkowitego wyschnięcia.
• Przechowuj ją poziomo w suchym miejscu.

Jak wybrać odpowiednią matę magnetyczną?

Wielkość powierzchni

Większa powierzchnia oznacza większe prawdopodobieństwo, że pracownik wykona na macie kilka kroków. W wąskiej przestrzeni bardziej praktyczny może być jednak mniejszy wariant.

Masa

Cięższa mata może stabilniej leżeć na podłodze, ale jest trudniejsza do przenoszenia i czyszczenia. Lżejsza plastikowa konstrukcja UP ułatwia manipulację.

Moc magnetyczna

Wyższa moc sprawdza się tam, gdzie występują drobniejsze cząstki lub konieczne jest oddziaływanie przez grubszą warstwę gumową. Moc należy jednak oceniać razem z rozmieszczeniem magnesów.

Wytrzymałość warstwy gumowej

Do intensywnej eksploatacji wybierz bardziej wytrzymałą osłonę, która zniesie częste chodzenie oraz kontakt z ostrymi cząstkami.

Łatwość czyszczenia

Przy częstym użytkowaniu istotna jest możliwość szybkiego zdjęcia gumowej osłony i bezpiecznego usunięcia wychwyconych zanieczyszczeń.

Czy mata magnetyczna może zastąpić zmianę obuwia?

Mata może zmniejszyć ilość cząstek ferromagnetycznych przenoszonych na obuwiu. Nie można jednak ogólnie stwierdzić, że w każdym zakładzie całkowicie zastąpi zmianę obuwia, ochraniacze na buty lub procedury higienicznego czyszczenia.

Decydujące znaczenie mają wymagania konkretnego zakładu, wewnętrzne przepisy higieniczne, analiza ryzyka oraz wymagania audytora.

Czy mata magnetyczna nadaje się do przemysłu spożywczego?

Może stanowić część systemu przejściowego pomiędzy techniczną a spożywczą częścią zakładu. Należy jednak zweryfikować:

• przydatność materiałów do danego środowiska,
• możliwość higienicznego czyszczenia,
• odporność na stosowane środki czyszczące,
• wymagania wewnętrznego systemu HACCP,
• wymagania audytorów,
• ryzyko zanieczyszczenia krzyżowego,
• umiejscowienie w ramach całego systemu higienicznego.

Mata magnetyczna nie jest urządzeniem dezynfekującym i sama nie zapewnia mikrobiologicznej czystości obuwia.

Bezpieczeństwo podczas korzystania z mat magnetycznych

Polecane maty magnetyczne

Wybrane produkty przedstawiają trzy różne możliwości: solidniejszą wersję UP, kompaktową matę standardową oraz większą matę zapewniającą dłuższą powierzchnię przejściową.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące przemysłowych mat magnetycznych

Podsumowanie

Przemysłowa mata magnetyczna pomaga ograniczyć przenoszenie ferromagnetycznych zanieczyszczeń z warsztatów, zakładów obróbki metalu oraz obszarów technicznych do czystszych części zakładu.

Silne magnesy neodymowe umieszczone pod warstwą gumową przyciągają stalowe wióry, opiłki, blaszki oraz inne magnetyczne cząstki z podeszew obuwia roboczego.

Mata nie wychwytuje aluminium, miedzi, tworzyw sztucznych, piasku ani innych zanieczyszczeń niemagnetycznych. Dlatego nie zastępuje standardowego czyszczenia obuwia, zmiany obuwia ani środków dezynfekcyjnych tam, gdzie są one wymagane.

Przy wyborze należy uwzględnić rozmiar przejścia, liczbę pracowników, ilość zanieczyszczeń, masę maty, wytrzymałość gumowej osłony oraz łatwość czyszczenia. Skuteczność zawsze należy zweryfikować w rzeczywistych warunkach konkretnego zakładu.